Zgjedhjet e parakohshme mund të mos jenë humbje, por më tepër një zgjatje e kohës në pushtet

Nga admin 0
Foto: Qeveria e RVM-së

Historia e zgjedhjeve të parakohshme në vend tregon se ato janë, në parim, një humbje kohe për shtetin dhe të gjitha proceset progresive në të, por nga perspektiva e partisë politike në pushtet ose e elitës qeverisëse, ato mund të jenë edhe një zgjatje e kohës së qeverisjes. Këtë e kanë treguar katër zgjedhjet e parakohshme që nga pavarësia deri më tani – të gjitha gjatë qeverisë së mëparshme VMRO-DPMNE, kur ajo drejtohej nga ish-kryeministri Nikolla Gruevski.

Gjatë prezantimit parazgjedhor të kandidatit për kryetar komune të Shkupit nga koalicioni i partive të udhëhequra nga VMRO-DPMNE, presidenti aktual i partisë dhe kryeministri, Hristijan Mickoski, bëri një deklaratë në fjalimin e tij që mund të vlerësohet si pjesërisht e vërtetë:

Në fund fare, a do të më lejoni të trajtoj një temë politike. Kohët e fundit, është folur për zgjedhje të parakohshme. Sondazhet tregojnë se nëse do të mbaheshin, VMRO-DPMNE me siguri do të kishte mbi 62-63 deputetë, një shumicë e qëndrueshme për një agjendë të fortë reformash. Por le të mos gënjejmë veten – zgjedhjet e parakohshme nënkuptojnë edhe humbje kohe të çmuar. BDI po e shfrytëzon temën për të mbledhur vota klienteliste, duke i gënjyer votuesit e saj se do të formonin një koalicion me VMRO-DPMNE-në.

[Burim: VMRO DPMNE – H.Mickoski/fjalim; -data: 20.09.2022]

Arsyetim:

Kryeministri Mickoski e bëri këtë pretendim në fjalimin e tij, në kontekstin e një përgjigjeje ndaj një pretendimi të shpeshtë nga BDI se kishte marrë vazhdimisht oferta nga VMRO-DPMNE për një koalicion pas zgjedhjeve të parakohshme, të cilat do të mbaheshin për shkak se partneri aktual i koalicionit VLEN do të humb bindshëm në zgjedhjet aktuale lokale. Prandaj, përgjigjja e Mickoskit është logjike, ai duhet t’u dërgojë votuesve, veçanërisht koalicionit VLEN, mesazhe të forta inkurajimi për një fitore të sigurt, por edhe votuesve të tij, me pretendimin se në rast të zgjedhjeve të parakohshme, VMRO-DPMNE do të fitonte 62 deri në 63 vende parlamentare, sipas sondazheve aktuale të opinionit publik.

Megjithatë, pretendimi i Mickoskit në pjesën se “zgjedhjet e parakohshme nënkuptojnë edhe humbje kohe të çmuar” është pjesërisht i vërtetë, edhe nëse Kryeministri e mbron sinqerisht atë tezë dhe beson në të. Meqenëse praktika ka treguar se në një vit zgjedhor, të paktën 6 muaj para zgjedhjeve, të gjitha aktivitetet e koalicionit qeverisës përqendrohen në perspektivën e fushatës dhe kontekstin zgjedhor, ekonomia shpesh është në ngecje për shkak të pritjes së bizneseve se kush do të fitojë dhe çfarë do të thotë kjo për kompanitë, dhe tre muaj para zgjedhjeve ka edhe kufizime ligjore për zbatimin e prokurimit publik, investimeve, punësimit ose shkarkimeve nga puna, etj., sipas Kodit Zgjedhor dhe Ligjit për Parandalimin e Korrupsionit dhe Konfliktit të Interesit.

Koha zgjidhet më shpesh nga ai në pushtet

Megjithatë, nga perspektiva e partisë politike në pushtet ose elitës politike në pushtet, zgjedhjet e parakohshme mund të jenë gjithashtu një mjet për një periudhë të zgjatur qeverisjeje. Kjo është treguar nga katër zgjedhjet e parakohshme që nga pavarësia – të gjitha gjatë qeverisë së mëparshme VMRO-DPMNE-së, kur ajo drejtohej nga ish-kryeministri Nikolla Gruevski. Të parat u mbajtën në vitin 2008, të dytat në vitin 2011, të tretat në vitin 2014 dhe të fundit në vitin 2016.

Në tre nga katër shembujt, rezultoi se zgjedhjet e parakohshme i sollën një periudhë të zgjatur qeverisjeje kryeministrit në detyrë, dhe shembulli i katërt do të kishte qenë i njëjtë nëse nuk do të kishte pasur presion të fortë ndërkombëtar mbi BDI-në dhe qëndrimin e tyre llogaritës në vitin 2016, pas të cilit qeveria u formua nga opozita e atëhershme – LSDM.

Kjo ndodh sepse ai që qeverisë (më shpesh) zgjedh edhe kohën e mbajtjes së zgjedhjeve të parakohshme, kështu që edhe në kushte të krizës së rëndë politike si shembujt në vitin 2008 dhe veçanërisht në vitet 2015/2016, partia në pushtet fiton numrin më të madh të deputetëve. Pra, partia ose koalicioni në pushtet vlerëson nëse ka një kontroll të fortë mbi levat e pushtetit, sa votues do të mbledhë, nëse do të rrisë numrin e deputetëve, etj, dhe nëse do ta përdorë krizën për të luajtur më mirë në skenën zgjedhore, duke përdorur më shpesh temën që është në favor të saj dhe që me siguri do të sjellë shumë vota.

Zgjedhjet e vitit 2008 u mbajtën pas dështimit të vendit për t’u bashkuar me NATO-n në samitin historik në Bukuresht, ku pati një njoftim të tillë nga Presidenti i SHBA-së George W. Bush në vitin 2006, por edhe një ditë para samitit. Samiti u mbajt në prill, dhe zgjedhjet e parakohshme u mbajtën në qershor, me theksin kryesor të vendosur mbi Greqinë dhe bllokadën e saj, deri atëherë, pothuajse bllokadë dy dekadashe. Rezultati ishte një fitore për VMRO-DPMNE me një numër më të madh deputetësh nga 45 në 63.

Partia me numrin më të madh të votave nuk ka do të thotë që do të formojë qeverinë

Zgjedhjet e vitit 2016 u mbajtën në kontekstin e një krize politike afatgjatë që kulmoi në fillim të vitit 2015, e cila nga ana tjetër rezultoi në marrëveshjet e Przhino 1, 2 dhe 3. Në kontekstin e bisedave të përgjuara të zyrtarëve të lartë të qeverisë së atëhershme, kur vendi ishte etiketuar tashmë si “shtet i robëruar”, kur projekti Shkupi 2014 tregoi gjithashtu korrupsion të madh përmes të ashtuquajturave anekse të shumta të anekseve të marrëveshjeve, në kontekstin e muajve të protestave në rrugë në vitin 2015 dhe në vitin 2016 në procesin që u etiketua si “Revolucioni Laraman” dhe kur slogani kryesor i protestave ishte “pa drejtësi – nuk ka paqe”, etj.

Por pavarësisht gjithçkaje, duke luajtur në kartën e kërcënimit të shtetit nga armiqtë nga jashtë dhe në patriotizëm, Gruevski dhe VMRO-DPMNE (edhe pse ai nuk kishte qenë kryeministër që nga janari 2016, dhe Emil Dimitriev u emërua si kryeministër teknik në vend të tij), ishin në vendin e parë për sa i përket numrit të deputetëve të fituar, por prapë nuk arritën të formonin një qeveri për shkak të tërheqjes nga BDI, të cilët ishin fitues në kampusin shqiptar. Në atë kohë, VMRO-DPMNE fitoi 51, dhe LSDM 49 deputetë.

Për shkak të argumenteve të lartpërmendura, pjesa e fjalimit të Mickoskit ku ai thotë se nuk do të ketë zgjedhje të parakohshme sepse “zgjedhjet e parakohshme nënkuptojnë edhe humbje kohe të çmuar” mund të vlerësohet si një gjysmë e vërtetë. Ato janë humbje kohe e çmuar nga perspektiva e shtetit dhe biznesit, por nga perspektiva e një partie në pushtet ose koalicioni në pushtet, ato mund të nënkuptojnë edhe zgjatje të mandatit të qeverisjes.

 

Burime:

 

 

Të gjitha komentet dhe vërejtjet në lidhje me këtë dhe artikujt e tjerë të Vërtetmatës-it, kërkesat për korrigjime dhe sqarime, si dhe sugjerimet për verifikimin e deklaratave të politikanëve dhe premtimeve të partive politike, mund t’i dorëzoni përmes këtij formulari

Shkrime hkrime të ngjashme Më shumë nga autori

Your email address will not be published.

Јазици MK SQ EN