Nuk është e vërtetë që bankat e botës janë “hebraike”

Nuk ka prova që sistemi bankar botëror kontrollohet nga një grup i vetëm etnik ose fetar. Pretendime të tilla bazohen në stereotipe dhe përgjithësime, jo në të dhëna të verifikueshme. Pretendimet për kontroll të supozuar hebre të bankave janë pjesë e miteve antisemite që kanë qarkulluar për shekuj me radhë. Ato janë përdorur për të përhapur urrejtje ndaj hebrenjve dhe shpesh shoqërohen me teori konspirative rreth një “qeverie sekrete botërore”.

Po shqyrtojmë një postim në rrjetin social Facebook që thotë:

Bankat e botës janë hebraike dhe paratë digjitale janë një mashtrim hebre.

Suksesi financiar i Rothschildëve, një familje e shquar bankare hebraike në Evropë në shekujt 18 dhe 19, u bë një pikë qendrore për shumë nga këto teori konspiracioni antisemite. Veçanërisht, suksesi financiar i Rothschildëve shkaktoi pretendime të pabazuara se ata kontrollonin fshehurazi sistemet bankare globale, duke pasur parasysh se “Grupi Edmond de Rothschild” kishte një prani në Zvicër, Francë, Luksemburg, Monako, Belgjikë dhe Itali.

Këto narrativa u përforcuan nga dokumente të falsifikuara propagande, të tilla si “Protokollet e Pleqve të Sionit”, një libër famëkeq antisemit i botuar për herë të parë në vitin 1903, i cili përshkruante një plan të supozuar hebre për dominimin e botës.

Sot, këto mite vazhdojnë në forma të ndryshme, duke përfshirë pretendime të rreme se individë ose familje hebraike kontrollojnë institucione të tilla si Rezerva Federale e SHBA-së. Pretendime të tilla nuk kanë bazë faktike dhe përhapen nga grupe ekstremiste për të promovuar agjenda antisemite, të shpërndara gjerësisht në internet. Këto teori konspiracioni jo vetëm që keqinterpretojnë popullin hebre dhe nxisin armiqësi ndaj hebrenjve, por gjithashtu shtrembërojnë kuptimin dhe diskutimin legjitim të tregtisë dhe ekonomisë globale.
Bankat e botës nuk janë në pronësi të hebrenjve. Sektori bankar i botës përbëhet nga mijëra institucione private dhe publike në vende të ndryshme. Ndër bankat më të mëdha në botë janë banka nga Shtetet e Bashkuara, Kina, Japonia, Franca, Mbretëria e Bashkuar, Kanadaja dhe vende të tjera. Struktura e tyre e pronësisë është publike dhe më shpesh përbëhet nga aksionarë, fonde investimi, fonde pensionesh, shtete ose investitorë privatë.

Nuk ka prova që sistemi bankar i botës kontrollohet nga një grup i vetëm etnik ose fetar. Pretendime të tilla bazohen në stereotipe dhe përgjithësime, jo në të dhëna të verifikueshme.

Pretendimet për kontrollin e supozuar hebre të bankave janë pjesë e miteve antisemite që kanë qarkulluar për shekuj me radhë. Ato janë përdorur për të përhapur urrejtje ndaj hebrenjve dhe shpesh shoqërohen me teori konspirative rreth një “qeverie sekrete botërore”. Historianët dhe studiuesit e ekstremizmit i identifikojnë narrativa të tilla si një formë të propagandës antisemite që fajëson kolektivisht hebrenjtë për proceset ekonomike ose politike pa asnjë bazë faktike.

Pagesat digjitale dhe monedhat digjitale (paraja digjitale) po zhvillohen nga bankat qendrore, qeveritë, kompanitë e teknologjisë dhe institucionet financiare në të gjithë botën. Për shembull, monedhat digjitale të bankave qendrore po zhvillohen ose testohen nga vende të tilla si Kina, Suedia, Mbretëria e Bashkuar, Brazili…

Kjo është një politikë teknologjike dhe financiare e zbatuar nga vende dhe institucione të ndryshme, dhe jo një projekt i një grupi specifik etnik ose fetar.

Pretendimi se “bankat e botës janë hebraike” dhe se “paraja digjitale është një mashtrim hebre” nuk mbështetet nga provat dhe bazohet në teori konspiracioni antisemite. Për shembull, bankat e mëdha si JPMorgan Chase, Bank of America ose HSBC nuk kanë një pronar të vetëm – ato janë në pronësi të një numri të madh aksionarësh institucional dhe individual.

Nuk mund të thuhet se paraja digjitale është “hebraike”. Termi “para digjitale” përfshin gjëra të ndryshme: pagesa elektronike përmes bankave, sisteme pagesash si Visa dhe Mastercard, kriptovaluta si Bitcoin dhe monedha digjitale të bankave qendrore. Këto teknologji zhvillohen nga kompani, zhvillues, banka dhe qeveri të ndryshme nga shumë vende. Për shembull, Bitcoin u krijua nga një person ose grup nën pseudonimin Satoshi Nakamoto, identiteti dhe etnia e të cilit janë të panjohura.

Nuk ka prova të besueshme që sugjerojnë se sistemi bankar global ose zhvillimi i monedhave digjitale kontrollohet nga hebrenjtë si grup. Sektori bankar dhe teknologjitë financiare digjitale janë rezultat i aktiviteteve të shumë vendeve, kompanive dhe institucioneve financiare nga pjesë të ndryshme të botës.

Vërtetmatësi më parë ka hedhur poshtë pretendimet e rreme se bankat qendrore janë nën kontrollin e familjes Rothschild. E njëjta gjë u hodh poshtë nga verifikuesit e fakteve të Agence France-Presse.

Për shkak të të gjitha fakteve të mësipërme, postimin që po shqyrtojmë, e vlerësojmi si të rremë.

Të gjitha komentet dhe vërejtjet në lidhje me këtë dhe artikujt e tjerë të Vërtetmatës-it, kërkesat për korrigjime dhe sqarime, si dhe sugjerimet për verifikimin e deklaratave të politikanëve dhe premtimeve të partive politike, mund t’i dorëzoni përmes këtij formulari