Në vend nuk janë djegur 20 përqind e sipërfaqeve me pyje dhe kullota, por dhjetë herë më pak

Të dhënat nga statistikat e mbajtura nga institucionet vendase dhe evropiane mbi numrin e zjarreve në pyje tregojnë shifra dhjetë herë më të vogla nga sa pretendon LSDM-ja opozitare. Domethënë, mesatarisht, rreth 8.4 mijë hektarë pyje dhe bimë me rritje të ulët digjen në vend çdo vit, dhe sipas Sistemit Evropian të Informacionit për Zjarret në Pyje, që nga 22 korriku, ishin djegur pak më shumë se 12 mijë hektarë, që është 1.2 përqind e fondit të përgjithshëm pyjor.

 

LSDM, në një njoftim për shtyp në lidhje me situatën me zjarret në vend, në të cilin pretendon se qeveria e udhëhequr nga VMRO-DPMNE ka treguar paaftësi të jashtëzakonshme në trajtimin e tyre, deklaron një të pavërtetë në një pjesë të deklaratës:

Situata e zjarreve në vend është alarmante: mbi 50 zjarre janë regjistruar brenda një dite, zjarre kanë qenë duke u djegur në male dhe pyje prej ditësh, ka zjarre në Berovë, Prilep, Katlanovë, Petrovec, Kërçovë, Kratovë, Kriva Palankë, Zhelinë, Makedonski Brod…

Mbi 20% e sipërfaqes totale të pyjeve dhe kullotave është djegur, është shndërruar në hi.

Në vend të një reagimi të shpejtë, të koordinuar dhe të fortë, qeveria e VMRO-DPMNE-së ka treguar paaftësi katastrofike në përballimin e zjarreve.

[Burimi: LSDM-Njoftim– Data: 28.07.2025]

 

Arsyetim:

Para së gjithash, është e padrejtë ndaj publikut të mos zbulohet burimi, dhe sidomos të mos ndahen termat pyje dhe kullota. Kjo për shkak se sipërfaqja totale e pyjeve dhe kullotave në vend mbulon një milion e shtatëqind e dyzet e dy mijë hektarë (1,742,000). Nga ky numër, mbi një milion i përkasin pyjeve (më saktësisht 1,008,000 ha sipas Entit Statistikor të Republikës së Maqedonisë – f. 473) dhe rreth 730 mijë hektarë kullota (më saktë 734,000 ha kullota të përdorura sipas bazës së të dhënave të Makstat për vitin 2024). Që shifra të jetë afërsisht e saktë sipas njoftimit të LSDM-së, duhet të supozohet se deri më tani janë djegur mbi 340 mijë hektarë sipërfaqe pyjore dhe kullotash.

Duke marrë parasysh statistikat shumëvjeçare të mbajtura nga institucionet vendase dhe evropiane, kjo shifër është e pamundur. Konkretisht, në vend, sipas të dhënave nga Ministria e Mjedisit dhe Planifikimit Fizik, nga viti 1999 deri në vitin 2023, mesatarisht pak më shumë se 8,400 hektarë pyje janë djegur çdo vit: 

Pothuajse 95% e zjarreve në pyje shkaktohen nga faktori njeri. Zjarret në pyje gjatë periudhës së shqyrtuar shkatërrojnë mesatarisht rreth 8.475,38 hektarë pyje në vit. Mesatarisht, gjatë periudhës nga viti 1999 deri në vitin 2023, ka pasur rreth 205 zjarre çdo vit. Në vitin 2007, për shkak të thatësirave ekstreme dhe ndikimit njerëzor, janë regjistruar 652 zjarre në një sipërfaqe prej rreth 35.000 hektarë.

Në këtë kontekst, për shembull, në vitin 2021 kjo shifër tejkaloi 11 mijë hektarë, dhe në vitin 2024 u regjistrua shifra më katastrofike prej mbi 95 mijë hektarësh pyje të djegura.

Kthehemi te pretendimi i LSDM-së – mbi 20 përqind e sipërfaqes totale të pyjeve dhe kullotave ose mbi 340 mijë hektarë, sepse sipërfaqja totale e të dy kategorive, siç thamë, është mbi 1.74 milion hektarë.

Pyjet Kombëtare njoftuan disa nga mediat disa javë më parë se vlerësimi i dëmeve do të bëhej pasi të shuheshin zjarret, gjë që përfshin një mbulim të saktë të territorit dhe situatës brenda zonës së djegur.

Por, për këtë qëllim, si mjaft të sakta merren vlerësimet në kohë reale (ose me vonesë minimale) të Sistemit Evropian të Informacionit për Zjarret në Pyje (EFFIS). Sipas këtij burimi, i verifikuar më 28 korrik, nga fillimi i këtij viti deri më 22 korrik në vend janë djegur 12.081 hektarë (shih graafikonet dhe të dhënat për vitin 2025 nga EFFIS për Maqedoninë e Veriut), që përbëjnë 1,2% të sipërfaqes së përgjithshme pyjore të vendit.

Kjo do të thotë se, për të qenë e vërtetë pretendimi i LSDM-së se janë djegur 340 mijë hektarë, duhet të supozojmë se, përveç këtyre 12 mijë hektarëve të matur nga EFFIS, janë djegur edhe 328 mijë hektarë kullota – që do të përfaqësonte pothuajse gjysmën e kullotave në vend. Kjo është absolutisht e pamundur, duke pasur parasysh se zjarret më të mëdha dhe më të gjata deri më tani kanë ndodhur kryesisht në rajone malore dhe kanë përfshirë kryesisht pyje me drunj të lartë ose të ulët.

Për shkak të argumenteve të mësipërme, mund të vlerësohet se pretendimi i LSDM-së është i pavërtetë.

Burimet:

• (2025) LSDM – Njoftim për media – [Verifikuar më 28.07.2025]
• (2025) EFFIS – Sipërfaqe të djegura kumulative në nivel javor / MKD – [Verifikuar më 28.07.2025]
• (2025) Enti Shtetëror i Statistikave – Pasqyrë Statistike Vjetore për vitin 2024 – [Verifikuar më 28.07.2025]

 

Vlerësimi: Teofil Blazevski

 

 

Të gjitha komentet dhe vërejtjet në lidhje me këtë dhe artikujt e tjerë të Vërtetmatës-it, kërkesat për korrigjime dhe sqarime, si dhe sugjerimet për verifikimin e deklaratave të politikanëve dhe premtimeve të partive politike, mund t’i dorëzoni përmes këtij formulari