Lufta e narrativave: Si po e formësojnë skenën zgjedhore në Hungari dezinformimi dhe mesazhet anti-BE

Në prag të zgjedhjeve parlamentare në Hungari, lufta politike po zhvendoset nga fushata klasike në hapësirën digjitale dhe mediatike, ku dezinformimi dhe narrativat gjeopolitike luajnë një rol kyç. Operacionet dezinformuese pro-Kremlin përdorin faqe interneti të rreme dhe deklarata të sajuara për të diskredituar opozitën. Ajo që e bën situatën veçanërisht komplekse është konteksti mediatik në Hungari. Në kushtet e një përqendrimi të lartë të mediave pranë qeverisë, narrativa të caktuara, veçanërisht ato anti-BE dhe anti-Ukrainë, fitojnë shikueshmëri më të madhe, gjë që lejon që ndikimet e jashtme të përfshihen më lehtë në diskursin publik.

 

Shkruan: Ana Anastasovska

Përpara zgjedhjeve parlamentare në Hungari, të cilat janë planifikuar të zhvillohen më 12 prill 2026, lufta politike po zhvendoset gjithnjë e më shumë nga arena klasike e fushatës në hapësirën digjitale dhe mediatike. Hulumtimet nga disa media ndërkombëtare dhe të pavarura tregojnë një rrjet kompleks dezinformimi, në të cilin aktorë të lidhur me Kremlinin luajnë një rol të rëndësishëm, si dhe struktura politike vendase që përforcojnë këto narrativa.

Media të rreme dhe lajme të sajuara

Euronews ka zbuluar se një rrjet dezinformimi pro-Kremlinit ka krijuar një faqe interneti të rreme që imiton vizualisht dhe në strukturë median me qëllim përhapjen e lajmeve të sajuara përpara zgjedhjeve. Në qendër të këtyre sulmeve ishte politikani i opozitës dhe kreu i partisë Tisza, Péter Magyar, i cili iu nënshtrua deklaratave të sajuara – duke përfshirë fyerje të dyshuara ndaj udhëheqësve të huaj – me qëllimin e qartë për të minuar besueshmërinë e tij te votuesit. Sipas Euronews, ky operacion është i lidhur me një rrjet më të gjerë dezinformimi që ka vepruar tashmë në vende të tjera evropiane.

Modele të ngjashme janë zbuluar nga media e pavarur hungareze Telex, e cila raportoi se fushatat e dezinformimit po përdorin organizata fiktive dhe “hetime” të rreme për të krijuar pamjen e besueshmërisë – një sinjal se operacione të tilla mund të intensifikohen ndërsa afrohen zgjedhjet.

Një fushatë e tillë dezinformimi me qëndrime anti-BE mund të vërehet edhe në fushatën zgjedhore në Maqedoni për zgjedhjet e vitit 2024. Siç shkroi Vërtetmatësi, më pas Presidenti francez Emmanuel Macron dhe Presidentja e Komisionit Evropian Ursula von der Leyen bënë deklarata të rreme se Maqedonia nuk do të bëhej anëtare e BE-së deri në vitin 2040. Ky lajm, ashtu si në Hungari, u përhap përmes faqeve të rreme të internetit që imituan mediat botërore Dojçe Vele dhe BBC.

Gjurmët dhe operacionet në terren të Rusisë

Portali investigativ VSquare raporton se konsulentët politikë rusë, të lidhur me strukturat e sigurisë, tashmë po veprojnë në Budapest, duke marrë pjesë në krijimin e narrativave dhe strategjive për të ndikuar te publiku. Sipas burimeve të portalit, Moska ka dërguar një ekip në Budapest për të ndërhyrë në zgjedhjet parlamentare në Hungari në prill 2026. Operacioni, i mbikëqyrur nga i besuari i Vladimir Putinit, Sergei Kiriyenko – i cili konsiderohet arkitekti kryesor i infrastrukturës së ndikimit politik të Rusisë brenda dhe jashtë vendit – është hartuar për të mbajtur Viktor Orban në pushtet dhe ndjek të njëjtin plan që Rusia përdori në Moldavi.

Në të njëjtën kohë, skena politike është tensionuar më tej nga akuzat për lidhje të drejtpërdrejta me Moskën. Associated Press raporton se përfaqësuesit e opozitës kanë akuzuar zyrtarë të lartë qeveritarë për ndarjen e informacionit të klasifikuar nga Bashkimi Evropian me Rusinë – akuza që ata i kualifikojnë si “tradhti”. Këto akuza, megjithëse të kontestuara politikisht, thellojnë më tej mosbesimin dhe përforcojnë perceptimin e pozicionimit gjeopolitik të vendit.

Narrativat dhe modelet e propagandës anti-BE

Paralelisht, Reuters vëren se Kryeministri Viktor Orbán po e ndërton fushatën e tij rreth një dikotomie “paqe kundrejt luftës”, me Bashkimin Evropian dhe mbështetjen për Ukrainën të portretizuara si një rrezik, ndërsa qeveria pozicionohet si garantuese e stabilitetit.

Ky diskurs politik ndërtohet mbi narrativa më të gjera të identifikuara nga EUvsDisinfo, në të cilat burime pro-Kremlin pretendojnë sistematikisht se BE-ja dyshohet se po përpiqet të “ndryshojë regjimin” në Hungari. Mesazhe të tilla kanë një funksion të qartë – ta portretizojnë opozitën si një instrument të Brukselit dhe të krijojnë një ndjenjë kërcënimi të jashtëm.

Kjo narrativë dezinformuese (e cila doli pasi sondazhet zgjedhore në Hungari treguan se partia opozitare Tisza kryesonte në sondazhe) është një përpjekje për të ndërhyrë në zgjedhjet e ardhshme të vitit 2026. Duke përhapur pretendime të rreme në lidhje me një operacion të BE-së në mbështetje të Tiszës dhe kandidatit të saj Péter Magyar, qëllimi i kësaj narrative dezinformuese është të minojë opozitën hungareze duke e portretizuar atë si të lidhur me ndërhyrjet e huaja dhe të përgatisë mjedisin informativ rreth zgjedhjeve për ndërhyrje të mëtejshme të FIMI-t (Ndikimit të Huaj Keqdashës), shkruan EUvsDisinfo. 

Konteksti më i gjerë mediatik plotësohet nga The Atlantic, i cili e përshkruan fushatën si një “post-realitet”, në të cilin vija ndarëse midis fakteve dhe dezinformimit është gjithnjë e më e paqartë, dhe dominojnë mesazhet emocionale dhe të identitetit.

Analizat shtesë tregojnë se Hungaria përshtatet në një model më të gjerë të ndikimit rus në zgjedhjet evropiane, me metoda që përfshijnë dezinformimin, ndikuesit dhe fushatat e koordinuara online. Disa nga këto dezinformime, siç është ajo se Ukraina po financon opozitën hungareze, po përhapen edhe në hapësirën maqedonase në rrjetet sociale, siç ka shkruar tashmë Vërtetmatësi.

Demokracia në kontekstin e luftës së informacionit

Ajo që e bën situatën veçanërisht komplekse është konteksti mediatik në Hungari. Në një kontekst me përqendrim të lartë të mediave proqeveritare, disa narrativa, veçanërisht anti-BE dhe anti-Ukrainë, fitojnë dukshmëri më të madhe, gjë që lejon që ndikimet e jashtme të përfshihen më lehtë në diskursin publik.

E gjithë kjo krijon një mjedis në të cilin ndikimi në zgjedhje nuk bëhet përmes manipulimit të drejtpërdrejtë të votës, por përmes formësimit të perceptimit. Në vend të ndërhyrjes klasike zgjedhore, është një luftë afatgjatë për narrativat.

Në një kontekst të tillë, pyetja kryesore nuk është vetëm se kush do t’i fitojë zgjedhjet, por në cilat kushte informacioni qytetarët marrin vendimet e tyre. Në një kohë kur dezinformimi është pjesë e strategjisë politike, vija ndarëse midis demokracisë dhe luftës së informacionit po bëhet gjithnjë e më e paqartë.

 

Të gjitha komentet dhe vërejtjet në lidhje me këtë dhe artikujt e tjerë të Vërtetmatës-it, kërkesat për korrigjime dhe sqarime, si dhe sugjerimet për verifikimin e deklaratave të politikanëve dhe premtimeve të partive politike, mund t’i dorëzoni përmes këtij formulari