Lufta e Iranit dhe kriza e naftës: Evropianët kanë mbushur naftë në Rusi ndërsa fqinjët e vendit tonë te ne

Armëpushimi në Lindjen e Mesme ka sjellë lehtësim, por është ende shumë herët për të thënë se fundi i konfliktit është afër. Dilema kryesore është nëse do të ketë përparim në negociata në dy javët e ardhshme? FMN-ja ka paralajmëruar se edhe nëse lufta përfundon menjëherë, pasojat do të jenë të mëdha – parashikohet inflacion më i lartë dhe rritje më e ngadaltë globale. Ndërkohë, në rrjetet sociale po përhapen narrativa anti-perëndimore rreth arsyes pse po zhvillohet kjo luftë, si dhe postime që lavdërojnë Rusinë dhe pretendojnë në mënyrë të rreme se evropianët po udhëtojnë atje masivisht për benzinë ​​më të lirë. Autoritetet maqedonase po qetësojnë, nuk ka vend për panik, ne kemi çmimet më të lira të karburantit në rajon, madje i ndihmojmë qytetarët nga rajoni jonë të mbushin derivate ​​në pompat tona.

Bota mori frymë lehtësuese (të paktën për pak kohë) pas njoftimit të një armëpushimi dyjavor midis Shteteve të Bashkuara dhe Iranit, me çmimet e naftës që filluan të binin, por ende më të larta se para fillimit të konfliktit në Lindjen e Mesme. Presidenti Donald Trump i kishte dhënë më parë Iranit një afat prej orës 8 të mbrëmjes sipas orës ET të martën për të rihapur Ngushticën e Hormuzit ose do të përballej me sulme ndaj infrastrukturës kyçe në vend, dhe Irani u përgjigj duke thënë se do të mbronte termocentralet dhe urat e tij me një mur njerëzor. Pak para se të skadonte ultimatumi, Trump kërcënoi të shkatërronte “një qytetërim të tërë”. Konflikti në Lindjen e Mesme ka hyrë në javën e gjashtë, dhe bllokada e Ngushticës së Hormuzit nga Irani ka shkaktuar një ndërprerje dramatike të furnizimeve globale me naftë. Presidenti amerikan ka bërë vazhdimisht deklarata kontradiktore rreth asaj se kur mund të përfundojë lufta, kur Ngushtica e Hormuzit, përmes së cilës kalon rreth një e pesta e naftës dhe gazit në botë, do të jetë e lirë për kalimin e papenguar të tankerëve. I indinjuar që nuk mori mbështetjen e pritur ushtarake nga aleatët e tij evropianë në NATO, ai u bëri thirrje udhëheqësve evropianë që “ta marrin vetë naftën e tyre nga Ngushtica e Hormuzit”. Rusia ka bërë thirrje për një ndërprerje të menjëhershme të armiqësive dhe për të rritur përpjekjet diplomatike për të zgjidhur konfliktin në Lindjen e Mesme – ajo ka marrëdhënie partneriteti me Iranin, kështu që mbron interesat e veta dhe dëshiron të ruajë ndikimin e saj në rajon. Kina gjithashtu ka bërë thirrje për një ndërprerje të menjëhershme të konfliktit dhe çlirimin e kësaj rruge jetësore energjetike. Dhe ku është Maqedonia e Veriut në këtë tablo globale? Sa rezistente jemi ndaj ndikimeve globale, sa do ta ndiejmë krizën e Lindjes së Mesme dhe sa rritje të naftës dhe derivateve të naftës mund të presim?

Autoritetet sigurojnë: Kemi inflacionin më të ulët në rajon

Autoritetet po qetësojnë, nuk ka vend për panik, situata është e qëndrueshme, Maqedonia ka çmimet më të lira të karburantit në rajon, madje i ndihmojmë qytetarët nga lagjja jonë të mbushin benzinë ​​në pompat tona. Qeveria siguron se furnizimi me karburant dhe energji elektrike është i qëndrueshëm, dhe inflacioni ka rënë nën 3 përqind (2.9 përqind në shkurt) dhe do të bëhet gjithçka e nevojshme për të ruajtur stabilitetin e çmimeve. Mickoski në fillim të marsit (10.03.2026) duke iu përgjigjur pyetjes së një gazetari nëse Qeveria po e monitoron situatën e inflacionit, deklaroi:

Po, dje Enti Shtetëror i Statistikave publikoi koston e jetesës në shkurt të vitit 2026. E kam njoftuar disa herë në deklaratat e mia, por dje u konfirmua se inflacioni ka rënë nën 3%, domethënë është 2.9%. Dhe është përsëri më i ulëti në rajon, do të thoja një nga më të ulëtit, nëse marrim parasysh që Greqia është 3%, Bullgaria është 3.5%, Kosova, le të themi në janar, nuk ka të dhëna për shkurtin, është 5.8%, Kroacia gjithashtu ka shkuar tashmë mbi 3.8%, Sllovakia është 4%, Rumania është 9 e diçka përqind. Pra, të gjitha ato politika për të cilat kërkuam durim po japin fryte ngadalë por me siguri. Pres që, pas takimit nesër që do të kemi me distributorët, me rrjetet e supermarketeve, të ruhet kjo gjendje dhe që ky trend të vazhdojë të ulet.

Inflacioni, megjithatë, po merr vrull

 

Konflikti në Lindjen e Mesme ngre kambana alarmi në Evropë

Lufta me Iranin e çoi inflacionin në 2.5 përqind në mars në eurozonë. Rritja e ndjeshme lidhet drejtpërdrejt me rritjen e çmimeve të naftës për shkak të konfliktit në Lindjen e Mesme. Të dhënat paraprake të publikuara nga statistikanët e Eurostat në Luksemburg tregojnë se shpenzimet me pakicë u rritën me 2.5 përqind në bazë vjetore në mars, një rritje krahasuar me muajin e kaluar. Për krahasim, shkalla e inflacionit në shkurt ishte 1.9 përqind. Banka Qendrore Evropiane (BQE) synon një normë vjetore inflacioni prej dy përqind në afat të mesëm, raportoi DPA. Komisioni Evropian më 31 mars u bëri thirrje shteteve anëtare të përgatiten për ndërprerje të mundshme në furnizimet me naftë në një mënyrë të koordinuar dhe në kohë, me qëllim ruajtjen e stabilitetit të tregut dhe shmangien e masave që do të rrisnin konsumin e karburantit. Komisioneri Evropian i Energjisë Dan Jorgensen, në një letër drejtuar ministrave të energjisë, theksoi se furnizimet janë të sigurta për momentin, por paralajmëroi për rrezikun e ndërprerjeve afatgjata për shkak të krizës në Lindjen e Mesme dhe situatës në Ngushticën e Hormuzit.

Duhet të veprojmë menjëherë dhe së bashku, thuhet në mesazh.

Shtetet anëtare nxiten të ulin kërkesën, veçanërisht në sektorin e transportit, dhe të shmangin politikat që pengojnë rrjedhën e lirë të derivateve të naftës, si dhe të përmbahen nga masat që rrisin konsumin e karburantit. Gjithashtu rekomandohet të shtyhen riparimet jo urgjente të rafinerive për të ruajtur furnizimin e qëndrueshëm, si dhe të rritet përdorimi i biokarburanteve si alternativë, me qëllim uljen e presionit mbi burimet klasike të energjisë. Kryetarja e Fondit Monetar Ndërkombëtar (FMN), Kristalina Georgieva, paralajmëroi se lufta në Lindjen e Mesme do të sillte inflacion më të lartë dhe rritje më të ngadaltë, dhe vendet e varfra pa burime energjie do të goditeshin më rëndë.

Lufta në Lindjen e Mesme do të çojë në inflacion më të lartë dhe rritje më të ngadaltë globale, tha për Reuters Drejtoresha drejtoresha e FMN-së, Georgieva. (7.04.2026)

Sipas Georgievës, lufta ka shkaktuar ndërprerjen më të keqe të furnizimit global me energji ndonjëherë, pasi miliona fuçi nafte janë ndërprerë nga bllokada e Iranit në Ngushticën e Hormuzit. Edhe nëse konflikti zgjidhet shpejt, Georgieva tha se FMN-ja është e përgatitur të ulë parashikimin e saj për rritjen ekonomike dhe të rrisë parashikimin e saj për inflacionin. Sipas Reuters, lufta pritet të dominojë diskutimet midis zyrtarëve financiarë nga e gjithë bota në takimet e pranverës të FMN-së dhe Bankës Botërore në Uashington javën e ardhshme. Fondi pritet të publikojë një sërë skenarësh më 14 prill dhe tashmë ka sinjalizuar një ulje të mundshme në fund të marsit, duke përmendur tronditjen asimetrike të luftës dhe kushtet më të shtrënguara financiare.

Kryeministri thotë: Qytetarët duhet të jenë të qetë, ne kemi derivatet më të lirë

Dhe ndërsa Evropa po jep alarmin se po hyn në një periudhë pasigurie ku çdo vendim mund të ketë një ndikim të madh, autoritetet tona po u dërgojnë mesazhe qetësuese qytetarëve që të jenë të qetë, si vend që reflektojmë stabilitet dhe siguri – Maqedonia ka çmimet e karburantit më të lira në rajon.

I vetmi vend në rajon që nuk i rriti, ose më saktë, nuk i uli çmimet e karburantit këtë javë është Maqedonia. Benzini 95 dhe 98 oktanë është ulur me 2.5 denarë, ndërsa nafta nuk është rritur. Ky është rezultat i një vendimi të KE-së, së dyti, kemi çmimet më të lira të karburantit në rajon. Kjo do të thotë që nëse në vendin tonë pa plumb varion nga 1.33 euro për litër në 1.39 euro cent për litër, 95, 98 oktanë, megjithëse nafta është diku rreth 1.5 – 1.53 euro cent për litër, në Shqipërinë dhe Greqinë fqinje është mbi 2 euro, në Serbinë fqinje nga 1.81 në mbi 2 euro edhe në Kosovë, tha kryeministri Mickoski më 1 prill, duke iu përgjigjur pyetjes së një gazetari.

Kryeministri vuri në dukje se në Gjermani, çmimet për litër kanë arritur tashmë në 3 euro, si në vendet e tjera evropiane. Me fjalë të tjera, shtoi ai, “në këtë muaj të parë të krizës më të madhe të naftës në histori, që nga ajo e viteve 1970, ne si vend po reflektojmë mbi stabilitetin, sigurinë dhe një plan për t’u përballur me këtë sfidë”.

I siguroj qytetarët se në këtë moment situata është e qëndrueshme dhe nuk shoh absolutisht asnjë arsye për t’u frikësuar nga mungesa e burimeve energjetike, nga futja e një lloj krize, si në tregun e energjisë elektrike ashtu edhe në tregun e naftës dhe derivateve të naftës, tha Mickoski.

Më parë, Mickoski (11.03.2026) deklaroi se ne madje ndihmojmë qytetarët nga vendet fqinje të mbushin karburant në pompat tona të derivateve:

Ja, burimet tona u vihen në dispozicion vendeve fqinje dhe qytetarëve të vendeve fqinje me një çmim më të lirë për t’u furnizuar me karburant.

Dhe dhjetë ditë më vonë (22.03.2026) Mickoski deklaroi se me masat qeveritare, Maqedonia pritet të ketë çmimet më të ulëta të karburantit në rajon, madje edhe në kushte të rritjes globale të çmimeve. Sipas Kryeministrit, deri në 150,000 litra karburant mbushen në zonat kufitare çdo ditë, që është dhjetë përqind e konsumit të përgjithshëm. Megjithatë, Qeveria nuk do të vendosë kufizime për qytetarët nga vendet fqinje që mbushin rezervuarët e tyre në stacionet e benzinës maqedonase për momentin. Mickoski njoftoi më 5 prill se Qeveria kishte miratuar një paketë të re masash emergjente për të zbutur pasojat e krizës globale energjetike, të cilat ulin akcizën e karburantit dhe zgjasin TVSH-në e reduktuar.

Po vazhdojmë me normën e reduktuar të TVSH-së nga 18 në 10 për qind, dhe njëkohësisht kemi marrë vendim për uljen e akcizave për naftën me 4 denarë për litër dhe për benzinën me 95 dhe 98 oktanë me 2 denarë për litër, duke ndikuar kështu drejtpërdrejt në uljen e çmimeve.

Ai theksoi se pa këto masa, çmimi i naftës do të tejkalonte 102 denarë për litër, dhe benzina do të rritej në çmim shtesë, por me vendimet Qeveria arriti të zbusë presionin e çmimeve. Ai shtoi se furnizimi me karburant është i qëndrueshëm dhe se nuk ka nevojë për kufizime, pavarësisht konsumit të rritur, i cili ka arritur në 2 milionë litra në ditë. Sipas vendimit të fundit (06.04.2026) të autoriteteve rregullatore, nafta është bërë më e shtrenjtë për 2.5 denarë, çmimi i benzinës 95 oktane BS-95 është ulur për gjysmë denari, ndërsa çmimi i benzinës 98 oktane BS-98 mbetet i njëjtë. Rritja e çmimit të naftës padyshim do të ndikojë në kostot e transportit dhe çmimet e shërbimeve që lidhen me të.

Narrativa Anti-Perëndimore

Ndërkohë, në mediat sociale po përhapen dezinformata dhe narrativa anti-Perëndimore rreth arsyes pse po zhvillohet kjo luftë, si dhe teori konspirative se ajo që po ndodh në Iran është e lidhur me një lloj “rivendosjeje të madhe” – një plan sekret global nga elitat (qeveritë, miliarderët, organizatat ndërkombëtare) me qëllim kontrollin e popullsisë së botës, krijimin e një qeverie globale, futjen e sistemeve globale të mbikëqyrjes dhe kontrollin e ushqimit, energjisë dhe parave. Në dallim nga skenarë të tillë konspirativë, një nga arsyet kryesore për konfliktin është dyshimi se Irani mund të zhvillojë armë bërthamore. Izraeli dhe SHBA-të pretendojnë se kjo do të ishte një kërcënim sigurie për rajonin dhe botën. Irani thotë se programi është për qëllime paqësore (energji dhe kërkime shkencore). Paralelisht, po përhapen njoftime që lavdërojnë Rusinë, duke pretenduar në mënyrë të rreme se evropianët po udhëtojnë atje masivisht për benzinë ​​më të lirë.

Evropianët kanë pritur në radhë për orë të tëra në pikat kufitare Poloni-Kaliningrad për të hyrë në Rusi dhe për të furnizuar benzinë, ku çmimi është rreth 68 rubla për litër, krahasuar me 131 rubla në Poloni dhe 193 në Gjermani, mes një rritjeje prej 15-20% të çmimeve të karburantit në BE për shkak të konflikteve në Lindjen e Mesme, sipas një postimi në rrjetin social Facebook.

 

Megjithatë, nuk ka regjim pa viza për qytetarët e BE-së në Rusi, sanksionet i ndalojnë ata të importojnë bombola me derivate nga ai vend, dhe nëse udhëtojnë shpesh atje për të mbushur rezervuarin e tyre, mund të dyshohen për kontrabandë, kështu që një “turizëm i tillë benzine” është i pamundur. Menjëherë pas shpërthimit të konfliktit, në rrjetet sociale u përhap dezinformata se Barron Trump, djali më i vogël i presidentit të SHBA-së, bleu naftë me vlerë 30 milionë dollarë vetëm dy ditë para fillimit të luftës me Iranin dhe fitoi rreth 20 milionë dollarë në dhjetë ditë.

Kushdo që dëshiron ta përgëzojë BARON TRUMPIN, BLEU NAFTË ME VLERË 30 MILIONË DOLLARË VETËM 2 DITË PARA LUFTËS, DHE TANI VLEN 50 MILIONË DOLLARË. FITIIM PREJ 20 MILIONË DOLLARËSH VETËM NË 10 DITË, thuhet në postimin në Facebook.

Por nuk ka prova të besueshme për të mbështetur këtë pretendim, as nuk citohet ndonjë raport. Një kërkim në Google zbuloi vetëm postime të tilla në mediat sociale – asnjë burim i besueshëm nuk e ka raportuar thashethemin si fakt. Nëse djali i një presidenti në detyrë të SHBA-së do të kishte bërë një veprim të tillë, media kryesore me siguri do ta kishte raportuar atë. Kishte gjithashtu raportime se Irani i kishte shpallur zyrtarisht luftë BE-së.

Irani sapo i ka shpallur zyrtarisht luftë BE-së (falë Zotit që nuk jemi në BE), pretendon një postim në rrjetin social Facebook.

Megjithatë, mediat përkatëse botërore nuk shkruajnë për një gjë të tillë, dhe BE-ja nuk është një shtet sovran, gjë që, sipas së drejtës ndërkombëtare, është një parakusht për të shpallur luftë ndaj dikujt. Irani po merr masa kundër BE-së ose anëtarëve të saj dhe lëshon kërcënime, por kjo nuk është një deklaratë zyrtare lufte.

Një postim tjetër dezinformon se Irani ka sulmuar një bazë ajrore amerikane në Incirlik.

IRANI KREU SULME NDAJ NJË BAZE AMERIKANE NË TURQI! “Pamjet e para të sulmeve në Bazën Ajrore Amerikane Incirlik në Turqi”, thuhet në këtë postim në rrjetin social Facebook.

Postimi ndan gjithashtu një video në të cilën një gazetar në turqisht raporton për një lloj shpërthimi. Në sfond, tym i zi mund të shihet duke u ngritur nga pas disa ndërtesave. Megjithatë, pretendimi në postim nuk është i vërtetë. Kur videoja dëgjohet me kujdes, bëhet e qartë se gazetari i Haber Global po raporton nga një lagje pranë Alepos, Siri. Ai e ndau videon në llogarinë e tij në Instagram më 10 janar 2026. Një postim në rrjetin social Facebook gjithashtu pretendoi gabimisht se Irani kishte dhënë një ultimatum 24-orësh për të evakuuar Tel Avivin. Një pretendim i tillë, që thuhet se është bërë nga Korpusi i Gardës Revolucionare Iraniane (IRGC), nuk mbështetet nga fakte të verifikueshme ose nuk është publikuar nga verifikues të besueshëm të fakteve dhe media kryesore. Nëse Irani me të vërtetë do të kishte lëshuar një ultimatum kaq të drejtpërdrejtë 24-orësh për të evakuuar një qytet me një milion banorë si Tel Avivi, do të ishte lajmi më i madh botëror në të gjitha mediat globale (Reuters, AP, BBC, CNN). Por asnjë media përkatëse nuk ka publikuar diçka të tillë. U ndanë gjithashtu postime që e përshkruanin Iranin si një viktimë të pafajshme dhe që bënin një paralele të rreme me luftën në Ukrainë. Në këtë kontekst, një postim në rrjetin social Facebook akuzon për standarde të dyfishta, sepse disa simpatizojnë Zelenskyn dhe rezistencën e tij kundër Rusisë, dhe jo Iranin dhe rezistencën e tij kundër Shteteve të Bashkuara dhe Izraelit. Por kjo paralele është e gabuar – ndryshe nga Ukraina, Irani nuk është një viktimë e pafajshme e agresionit. Ai sponsorizon terroristët (Hezbollahun, Hamasin, Huthët), mbjell urrejtje për Shtetet e Bashkuara, Izraelin dhe sunitët, ndihmon agresionin rus kundër Ukrainës dhe shtyp edhe vetë iranianët, dhe dyshohet gjithashtu se zhvillon armë bërthamore. Foto: Pamje e ekranit nga postimi në Facebook

Lufta në Lindjen e Mesme ka vazhduar për më shumë se një muaj, armëpushimi dyjavor ka sjellë lehtësim, por është ende shumë herët për të thënë se fundi i konfliktit është në horizont. FMN paralajmëron se edhe nëse lufta përfundon menjëherë, pasojat e saj do të jenë të mëdha – do të sjellë inflacion më të lartë dhe rritje më të ngadaltë globale. Pasi SHBA-të dhe Irani ranë dakord për një armëpushim dyjavor me kusht mbrëmë (7-8 prill), i ndjekur nga hapja e Ngushticës së Hormuzit, përmes së cilës kalojnë 20 përqind e eksporteve botërore të naftës, çmimet globale të naftës ranë nën 100 dollarë për fuçi. Pika e kthesës erdhi pak para skadimit të ultimatumit për Iranin për të hapur Ngushticën e Hormuzit, ose do të përballet me sulme të gjera ndaj infrastrukturës së tij civile. “Ky do të jetë një armëpushim dypalësh!” shkroi ai në rrjetet sociale, pasi njoftoi më herët të martën se “i gjithë qytetërimi do të vdesë sonte” nëse kërkesat e tij nuk plotësohen. Irani deklaroi se do t’i ndalojë sulmet nëse ndalojnë sulmet kundër tyre dhe se tranziti i sigurt përmes Ngushticës së Hormuzit do të jetë i mundur për dy javë në koordinim me forcat e armatosura iraniane. Megjithatë, disa vende të Gjirit kanë identifikuar lëshime raketash dhe sulme me dronë ose kanë lëshuar paralajmërime për civilët që të strehohen. Lufta midis SHBA-së dhe Izraelit me Iranin pa rritjen më të madhe mujore të çmimeve të naftës në histori në mars, me më shumë se 50 përqind. Parashikimet e publikut botëror janë të kujdesshme, dilema kryesore është nëse do të ketë përparim në negociata në dy javët e ardhshme?

Të gjitha komentet dhe vërejtjet në lidhje me këtë dhe artikujt e tjerë të Vërtetmatës-it, kërkesat për korrigjime dhe sqarime, si dhe sugjerimet për verifikimin e deklaratave të politikanëve dhe premtimeve të partive politike, mund t’i dorëzoni përmes këtij formulari