Kundërspin: Rusia u “ndalua” nga disa Olimpiada, por ndalimi nuk ka të bëjë fare me nazistët

Lojërat Olimpike në Paris janë duke vazhduar, në të cilat sportistët rusë nuk lejohen të marrin pjesë dhe deputeti i partisë së Majtë pro-ruse, Redzep Ismail, pretendon se rasti i fundit i tillë ishte Olimpiada në Berlin në vitin 1936. Kjo është e pasaktë dhe Ismail gjithashtu krijon përshtypjen e gabuar se nazistët, të cilët sundonin Gjermaninë në atë kohë, ndaluan pjesëmarrjen e sportistëve rusë dhe se e njëjta gjë po u bëhet atyre tani në Paris.

 

Shkruan: Vangel Bashevski

 

Deputeti i së Majtës, Rexhep Ismail, në një postim në Facebook e shtrembëron të vërtetën dhe thotë:

Spin: Meqë ra fjala, hera e fundit që sportistët rusë u ndaluan të marrin pjesë në Lojërat Olimpike ishte në vitin 1936, të organizuara nga Gjermania naziste…

Veç se Ismaili thekson se Olimpiada e vitit 1936 u zhvillua në Gjermaninë naziste, njoftimi i tij ishte ilustruar me një fotografi të Hitlerit. Krijon përshtypjen e rreme se nazistët ndaluan pjesëmarrjen e sportistëve rusë dhe se ata që po i ndalojnë tani janë të ngjashëm me nazistët.

[Burimi: Postiminë Facebook të deputetit Redzep Ismail, data: 28.07.2024]

 

Kundërspin:  Pretendimi i Redzep Ismail se atletët rusë u ndaluan për herë të fundit nga Lojërat Olimpike në 1936. është një shtrembërim i së vërtetës, dmth. spin, përveç kësaj, ai hesht një sërë faktesh nga historia olimpike ruse, e cila është shumë komplekse.

Para së gjithash, çfarë janë “atletët rusë”? Janë përfaqësues të Rusisë apo janë edhe sportistët me pasaportë ruse, që performojnë në një variant neutral? Dhe a do t’i konsiderojmë sportistët nga Bashkimi Sovjetik (BRSS), i cili përfshinte Rusinë në 1936, si rusë? Ismaili nuk ka përgjigje për këtë. Edhe Komiteti Olimpik Ndërkombëtar (IOC) ndonjëherë është i paqartë për këto çështje, por ai ofron disa udhëzime.

Sipas IOC, atletët e dërguar nga komitetet olimpike kombëtare marrin pjesë kryesisht në Lojërat Olimpike, kështu që rezulton se atletët rusë janë ata që qëndrojnë pas Komitetit Olimpik të Rusisë (OCR). Është logjike që edhe ata të performojnë me emrin, flamurin dhe himnin e saj dhe medaljet që do të marrin t’i atribuohen asaj.

Rrjedhimisht, Olimpiada e fundit, në të cilën u “ndaluan” (siç thotë Ismaili), është kjo aktuale. Arsyeja është pushtimi i gjithanshëm i Ukrainës nga Rusia dhe pezullimi i OKR për shkak të përvetësimit të atletëve nga territoret e pushtuara.

Disa atletë me pasaportë ruse tani konkurrojnë në Lojërat Olimpike, por nën shkurtesën INA (Atletët Individualë Neutralë), pra de jure ata nuk janë rusë dhe medaljet e tyre nuk i atribuohen Rusisë dhe emri, komiteti, flamuri dhe himni i saj nuk janë aty.

KOR u pezullua edhe në vitin 2018 dhe shkak u bënë skandalet e dopingut, të cilat Ismail tenton t’i heshtë. Disa atletë të pakompromis u lejuan më pas të merrnin pjesë nën shkurtesën OSR (Atletët Olimpik nga Rusia), por ata nuk e përfaqësonin atë dhe iu nënshtruan kufizimeve të ngjashme si në Lojërat Olimpike aktuale.

Në mënyrë të diskutueshme, KOR u lejua më pas të kthehej në Lojërat Olimpike, megjithëse ai nuk ndaloi së tradhtuari dhe Agjencia Botërore Anti-Doping e ndaloi Rusinë nga ngjarjet sportive ndërkombëtare për 4 vjet.

Rusia e apeloi atë në Gjykatën e Arbitrazhit Sportiv, kështu që Komiteti Olimpik Rus u kthye në Lojërat Olimpike në 2020 dhe 2022, por në një version penal, me shkurtesën KOR. Dhe kishte shumë kufizime, kështu që a do t’i konsiderojmë sportistët që performuan atje si rusë? Sipas kreut të Federatës Ndërkombëtare të Atletikës, Sebastian Coe, këta nuk ishin sportistë rusë, por asnjanës. Është pak e paqartë, por kështu i ka përshkruar.

Sidoqoftë, rasti i fundit i “ndalimit” të sportistëve rusë nuk ishte Olimpiada e vitit 1936 dhe për të kuptuar se çfarë ndodhi atje, do të kthehemi edhe më tej në të kaluarën.

Rusia iu bashkua Lojërave Olimpike gjatë kohës perandorake, në 1900, dhe formoi komitetin e saj në 1911. Në një moment të caktuar, u bë një parakusht për pjesëmarrjen në Lojërat Olimpike.

Në vitin 1917 U krijua Rusia Sovjetike, e cila e shfuqizoi komitetin si “borgjez” dhe në 1922 u bë një njësi federale e BRSS, e cila tashmë ishte një shtet i ri dhe këtu gjërat u ndërlikuan. Për shkak të ideologjisë së tyre komuniste dhe politizimit të sportit të tyre, Rusia dhe BRSS nuk u pranuan në Lojërat Olimpike nga 1920 deri në 1936.

Qoftë për këtë arsye, qoftë për arsye të tjera, BRSS nuk kishte komitetin e vet Olimpik në atë kohë, të cilin e formoi vetëm në vitin 1951. – NOK BRSS dhe ai performoi për herë të parë në Lojërat Olimpike në 1952.

Në një periudhë të caktuar, BRSS madje hodhi poshtë Olimpiadën si “borgjeze” dhe promovoi të ashtuquajturat Spartakiada, në të cilën përveç sportistëve sovjetikë kishte edhe përfaqësues të lëvizjeve komuniste nga vende të tjera dhe më e paharrueshme është ajo në Moskë e vitit 1928.

BRSS më vonë e zbuti këtë qëndrim dhe po ashtu edhe Hitleri. Ai refuzoi Olimpiadën në fillim, por ndryshoi mendje pasi kuptoi se mund të ishte një armë propagande. Por Berlini u zgjodh si mikpritës i Lojërave Olimpike në 1936, qysh në vitin 1931, d.m.th. para se Hitleri të vinte në pushtet, kështu që në fillim nuk kishte asnjë lidhje me nazizmin.

Për shkak të publicitetit të keq që kishte dhe kërcënimeve për bojkotimin e Olimpiadës, Hitleri bëri disa lëshime. Ai ndaloi përkohësisht propagandën antisemite dhe ra dakord të priste disa hebrenj, afrikano-amerikanë dhe homoseksualë, që do të thotë Olimpiada e 1936-ës nuk ishte plotësisht me ngjyrë naziste.

Prandaj, mospjesëmarrja sovjetike nuk ishte për shkak të një ndalimi nga nazistët, por, sipas një burimi, nga qëndrimi antikomunist i presidentit të KON, belgut Henri de Bayeux-Latour. Babai i Lojërave Olimpike moderne, Pierre de Coubertin, shprehu pakënaqësi për mosftesën e BRSS, por mendimi i tij nuk u respektua.

Fajin për atë mospjesëmarrje e kishte edhe BRSS – nuk bëri përpjekje të mjaftueshme për të dalë nga ai izolim sportiv. Burime të tjera pohojnë se vetë BRSS refuzoi të marrë pjesë, por ata nuk e shpjegojnë këtë dhe nuk përkon me atë që u tha më parë.

Edhe pse tingëllon logjike që nazistët dhe BRSS ishin kundërshtarë të hidhur, nuk ishte aspak kështu, dhe në 1939 ata nënshkruan Paktin Molotov-Ribbentrop, duke u bërë kështu aleatë.

Dështimi për të marrë pjesë në Lojërat Olimpike në 1936 preku të gjithë sportistët sovjetikë, jo vetëm ata nga Rusia, por ata nga Ukraina, Bjellorusia, Gjeorgjia, Kazakistani etj. Por Ismaili përqendrohet vetëm tek ata nga Rusia, sikur të ishin viktima të diskriminimit.

Përsa i përket numërimit të sportistëve sovjetikë si rusë, le të përmendim këtë. KOR njihet si pasardhëse e (KON) BRSS dhe Rusia është shpallur pasardhëse e BRSS, që është diçka edhe më serioze dhe me të cilën ka marrë anëtarësimin në organizata ndërkombëtare, selinë në OKB etj. Por a vlen kjo edhe për Olimpiadën, a mund t’i atribuojmë Rusisë një medalje të një atleti nga Ukraina Sovjetike apo Kazakistani? Kjo është komplekse dhe e diskutueshme.

Përndryshe, Rusia nuk është një rast unik i Olimpiadës dhe vendet e tjera u “ndaluan” në mënyrë të arsyeshme apo të pajustifikueshme. Në Lojërat Olimpike në 1920 vendet e mundura në Luftën e Parë Botërore nuk u ftuan dhe në atë të 1948 – disa nga ata të mundur në Luftën e Dytë Botërore. Në vitin 1964, Afrika e Jugut u përjashtua nga Lojërat Olimpike për shkak të regjimit të saj racist të aparteidit dhe Bjellorusia tani është gjithashtu e ndaluar të marrë pjesë.

BRSS u ftua për herë të parë në Lojërat Olimpike në 1948, por nuk mori pjesë në të. Në vitin 1951 U formua (KON) BRSS, pas së cilës u njoh dhe mori pjesë në Lojërat Olimpike në 1952.

Historia është shumë komplekse dhe Ismail e thjeshton atë, duke lënë jashtë një sërë faktesh të rëndësishme dhe duke krijuar përshtypjen se (për të parafrazuar): “Nazistët ‘ndaluan’ sportistët rusë në 1936, dhe tani disa nazistë të rinj nga ‘Perëndimi i kalbur’ janë duke u bërë atyre.”

 

 

Të gjitha komentet dhe vërejtjet në lidhje me këtë dhe artikujt e tjerë të Vërtetmatës-it, kërkesat për korrigjime dhe sqarime, si dhe sugjerimet për verifikimin e deklaratave të politikanëve dhe premtimeve të partive politike, mund t’i dorëzoni përmes këtij formulari