Kundërspin: A janë të rëndësishme formalitetet apo thelbi për ndikimin mbi prokurorët?

Konkluzioni i Këshillit të Prokurorëve Publikë se nuk ka pasur ndikim të jashtëm mbi integritetin profesional të Prokurores Ristoska mund të vlerësohet si manipulim i së vërtetës, përkatësisht spin, veçanërisht pasi deklaratat rreth konkluzionit theksuan një formalitet, se “Kryeministri nuk e përmendi kurrë emrin e Lencës në procesverbalin konkret”.

 

Shkruan: Teofil Blazevski

Kryetari i Këshillit të Prokurorëve Publikë të Republikës së Maqedonisë (KPP), Bashkim Besimi, në lidhje me përfundimin e Këshillit se nuk kishte ndikim të jashtëm që mund të vendoste mbi integritetin dhe objektivitetin e punës prokuroriale të Lence Ristoskës, dha një deklaratë në të cilën mund të dallohen spinime:

“Prokurorja Lençe në procesverbal kishte qëndrime jo konkrete dhe kishte qëndrime që nga fillimi i Prokurorisë Speciale Publike e deri më tani, dhe për këtë arsye ne vlerësuam se në rastin konkret integriteti i prokurores publike nuk është cenuar. Kryeministri nuk e ka përmendur kurrë emrin e Lençes në procesverbalin konkret dhe për këtë arsye kemi vlerësuar se nuk ka shkelje. I kemi verifikuar faktet dhe publikimet mediatike,” tha Besimi.

[Burimi: Nezavisen–Këshilli i Prokurorëve Publik...– data: 30.03.2026]

 

Kundërspin:  Deklarata e Besimit se Kryeministri nuk e përmendi kurrë emrin e Ristoskës kur Këshilli po vlerësonte ankesën e prokurores Lence Ristoska, në të cilën ajo kërkoi mbrojtje nga ndikimet dhe presionet e jashtme, është një formalizim i pastër i thelbit të ankesës dhe për këtë arsye mund të konsiderohet si shtrembërim i së vërtetës, pra spin.

Në të njëjtën linjë është edhe deklarata e anëtares së Këshillit, Marijana Ilieska, e cila, megjithëse i konsideroi deklaratat e Kryeministrit si të papërshtatshme, i mungonte “individualizimi”:

Mungesa e individualizimit përjashton mundësinë e përcaktimit të ndikimit real dhe konkret. Edhe pse këto deklarata të Kryeministrit, ku ai e quan atë një “mediokritet me matricë politike”, ne besojmë se ato nuk përbëjnë shkelje të integritetit të prokurores publike sepse nuk lidhen me veprime që do të vinin në pikëpyetje pavarësinë e vendimmarrjes së saj – tha ajo në seancë, raportoi Sloboden Peçat. 

Si përkujtesë për publikun, Prokurorja Ristoska kërkoi mbrojtje nga Këshilli i Prokurorëve Publikë në janar 2026 pas intervistës së Kryeministrit Hristijan Mickoski me Vecher.mk, ku, megjithëse pa emër dhe mbiemër, por me një kontekst të qartë se për kë bëhej fjalë, ai e kualifikoi prokuroren si një “mediokritet klientelist – politik”. Megjithatë, siç raportuan disa media atëherë dhe tani, Ristoska përmendi edhe një sërë sulmesh ndaj saj nga partia në pushtet VMRO-DPMNE në ankesën e saj, të cilat nuk kontestohen nga publiku i gjerë (shih shembujt këtu, këtu, këtu...).

A i respektoi Këshilli formalisht rregullat e veta të procedurës?

Këshilli i Prokurorëve Publikë, i cili mori ankesën e prokurorit, pritej të vendoste për substancën, jo për formën, sipas Rregullores mbi mënyrën e kryerjes së një procedure për të siguruar dhe garantuar pavarësinë e prokurorëve. Ky është një instrument i ri që Këshilli miratoi në nëntor 2025, dhe rasti Ristoska ishte rasti i parë që u trajtua sipas këtij mekanizmi të ri.

Nëse shikojmë pikën 3 të Rregullores, mund të lexohet qartë se “një shkelje e jashtme e pavarësisë është çdo veprim nga persona jashtë prokurorisë publike dhe Këshillit të Prokurorëve Publikë që kërcënon integritetin profesional të prokurorëve publikë dhe mund të vlerësohet si shkelje e kryerjes së pavarur, të përgjegjshme, të ligjshme, të paanshme dhe objektive të funksionit të prokurorisë publike”.

Sipas deklaratave të Besimit dhe Ilieskës, Këshilli nuk u përqendrua në deklaratat/komunikimet që rrezikojnë integritetin profesional, por në pjesën e dytë të përkufizimit në Rregullore, dhe sipas përfundimit të Këshillit, kjo nuk ndikoi në aftësinë e Ristoskës për të kryer funksionin e prokurorit publik.

Megjithatë, duke theksuar se “Kryeministri nuk e përmendi kurrë emrin e Lencës” dhe duke theksuar “mungesën e individualizimit”, bëhet e qartë se Këshilli u përqendrua shumë ngushtë në përcaktimin e vlerësimit nëse kishte ndikim të jashtëm. Në fakt, ai as nuk e përdori Nenin 5 të Rregullores, i cili parashikon mundësinë për të thirrur për bisedë dhe sqarim si prokurorin ashtu edhe personin kundër të cilit prokurori ankohet.

Vetë Ristoska e vlerëson thelbin

Ristoska është ende përfaqësuesja ligjore e Zyrës së Prokurorit Publik në çështjet gjyqësore Talir 1 dhe Talir 2, të cilat kanë të bëjnë me një proces në të cilin zyrtarë nga partia në pushtet akuzohen për financim të paligjshëm të partisë dhe pastrim parash. Gjykimi u shty së fundmi për herë të 6-të, megjithëse është një çështje që e ka origjinën nga ish-Zyra e Prokurorit Special dhe ka filluar në vitin 2019. Si mbrojtja ashtu edhe vetë Ristoska, pas sulmeve ndaj saj dhe pasi ajo ngriti një padi për shpifje në janar të këtij viti, i kërkuan Këshillit të Prokurorëve Publikë të vendoste nëse ajo ende mund ta përfaqësojë aktakuzën.

Duke marrë parasysh këtë kontekst, Ristoska komentoi për Sloboden Peçat mbi përfundimin e djeshëm të Këshillit se nuk kishte asnjë ndikim të rëndësishëm të jashtëm që mund të kishte ndikuar në punën e saj:

Me këtë vendim, Këshilli praktikisht lë hapësirë ​​që fyerjet publike nga personat e akuzuar ose përfaqësuesit e tyre ligjorë, të dëmshme për integritetin dhe pavarësinë e prokurorëve, të mbeten pa reagim institucional. Vërtet nuk e kuptoj se si kualifikime të tilla si “mediokritet me matricë politike” nuk “konkretizohen” dhe nuk njihen si sulm ndaj integritetit dhe pavarësisë së një prokurori, i cili sipas përkufizimit duhet të jetë profesional dhe i paanshëm. Tani është mjaft e qartë se deklarata e Kryeministrit më referohet mua, dhe nëse Këshilli do të kishte ndonjë dyshim në lidhje me individualizimin e deklaratës, mund t’i kishte bërë thirrje deklaruesit të sqaronte se kujt i referohej deklarata e tij.

Për më tepër, konteksti në të cilin është bërë deklarata, i cili objektivisht tregon presion mbi punën time dhe integritetin tim profesional, është lënë plotësisht pas dore. Domethënë, rastet në të cilat preken interesat e partisë politike VMRO-DPMNE janë të vetmet raste që unë, si prokurore, i përfaqësoj në gjykatë, dhe deklarata vjen nga Kryeministri, i cili, si përfaqësues ligjor i partisë politike të akuzuar, ka një interes të drejtpërdrejtë procedural në rezultatin e këtyre procedurave. Me këtë peticion, doja të testoja mekanizmin e ri të Këshillit, i cili, për fat të keq, doli të ishte formal, jo përmbajtësor – thotë Ristoska.

Për shkak të argumenteve të paraqitura më sipër se përfundimi shpjegohet me elementë të natyrës formale, dhe jo substanciale (se Kryeministri nuk e përmendi Ristoskën askund në intervistë), mund të vlerësohet se shpjegimi i dhënë nga Kryetari i Këshillit të Prokurorisë Publike Bashkim Besimi është shtrembërim i së vërtetës, pra spin.

 

Të gjitha komentet dhe vërejtjet në lidhje me këtë dhe artikujt e tjerë të Vërtetmatës-it, kërkesat për korrigjime dhe sqarime, si dhe sugjerimet për verifikimin e deklaratave të politikanëve dhe premtimeve të partive politike, mund t’i dorëzoni përmes këtij formulari