Aktorë pro-Kremlinit organizuan operacionin islamofobik të “kokave të derrit” në Paris
Hetimi i OCCRP-së zbuloi të ashtuquajturat “goditje njohëse” kundër vendeve perëndimore. Strategjia kryesore ishte thellimi i vazhdueshëm i ndarjeve shoqërore, ndërsa qëllimi nuk ishte vetëm propaganda, por edhe krijimi i paqëndrueshmërisë politike. Një nga veprimet më tronditëse ndodhi në Paris më 9 shtator 2025: para nëntë xhamive u lanë koka derrash të prera, mbi të cilat me ngjyrë të kaltër ishte shkruar emri “Makron”. Ky veprim me simbolikë islamofobe shkaktoi zemërim të madh, ndërsa tani OCCRP zbulon se ai ishte planifikuar dhe koordinuar me qëllim që të nxiteshin emocione, frikë dhe ndarje në shoqërinë franceze.
Shkruan: Miroslava Simonovska
Një hetim nga Projekti i Raportimit të Krimit të Organizuar dhe Korrupsionit (OCCRP) ka zbuluar një rrjet serioz operacionesh ruse që synojnë destabilizimin e Perëndimit. Dokumentet dhe bisedat e rrjedhura tregojnë se veprimet u koordinuan nga struktura afër Kremlinit. Në qendër të historisë është agjencia ruse “Agjencia e Dizajnit Social” ose SDA, e cila është tashmë nën sanksione nga Bashkimi Evropian, Shtetet e Bashkuara dhe Mbretëria e Bashkuar.
Hetimi zbulon të ashtuquajturat “sulme njohëse” kundër vendeve perëndimore. Qëllimi ishte të krijohej frikë, përçarje dhe mosbesim midis njerëzve. Një nga veprimet më tronditëse ndodhi në Paris më 9 shtator 2025. Siç u raportua nga të gjitha mediat botërore në atë kohë, koka derri të prera me emrin “Makron” të shkruar mbi to me ngjyrë të kaltërt u lanë para nëntë xhamive. Aksioni me simbolikë islamofobike shkaktoi zemërim të madh dhe tani OCCRP zbulon se ishte planifikuar dhe koordinuar me qëllim që të provokonte emocione, frikë dhe përçarje në shoqërinë franceze.
Kush ishin instruktorët për “sulmet njohëse kundër Perëndimit”?
Sipas hetimit, sulmi u krye nga shtetas serb të cilët ishin dënuar në Serbi për spiunazh dhe nxitje të urrejtjes racore dhe fetare me udhëzime të një “shërbimi të inteligjencës së huaj”. Dokumentet e gjykatës tregojnë se ata ishin të lidhur me shërbimet e inteligjencës ruse, raportoi OCCRP.
Materialet e rrjedhura përshkruajnë në detaje planin për atë operacion të veçantë. Dhjetëra dosje të marra nga OCCRP përfshinin raporte të brendshme mbi misionet e planifikuara dhe të përfunduara, si dhe pamje të ekranit të bisedave private nga një mjet pune i përdorur nga punonjësit e SDA-së dhe zyrtarë administrativë. Brenda, sipas OCCRP, u detajuan operacione të shumta, të përshkruara nga brenda si “sulme njohëse kundër Perëndimit”.
Përveç Operacionit Pighead, u përfshinë edhe sulme të tjera vandaliste në Gjermani dhe Francë, përpjekje për të promovuar mesazhe pro-ruse dhe fushata ndërhyrjeje në zgjedhje. Kishte gjithashtu një plan për të ndikuar në zgjedhjet e ardhshme parlamentare në Armeni përmes mediave që synonin votuesit rusishtfolës, me qëllim parandalimin e kthesës gjeopolitike të vendit drejt Perëndimit.
Një dokument i titulluar “Raporti i Operacionit “Koka e Derrit”” detajon planet e brendshme të përfshira në sulmet ndaj xhamive të Parisit, duke përfshirë foto të kokave të derrit të përgatitura para se ato të shpërndaheshin, të cilat nuk janë bërë kurrë publike. Sipas dokumentit, një grup prej gjashtë operativësh mbërriti në Paris më 7 shtator, kreu zbulim më 8 shtator, dorëzoi kokat e derrit natën tjetër dhe më pas “u largua me sukses nga vendi”. Dosja përfundon me një listë të gjatë lajmesh në frëngjisht, anglisht dhe rusisht në lidhje me sulmin. “Operacioni mori mbulim të gjerë në median botërore”, thotë ai. Një mesazh i rrjedhur rendit një nga qëllimet e këtij lloji të luftës së informacionit – për të ndihmuar Rusinë “të ruajë imazhin e saj si një superfuqi” në skenën botërore, raporton OCCRP.
Një foto e kokave të derrave përpara se të liheshin jashtë xhamive, e cila ishte në dosjet e rrjedhura, u publikua gjithashtu.
Dokumentet tregojnë operacione të tjera të ngjashme. Sipas vendimeve të gjykatës të dhëna qytetarëve serbë të dënuar për përfshirje në incidentet me kokat e derrave në Paris, grupi shënjestroi gjithashtu komunitetin hebre. Anëtarët e tij hodhën bojë të gjelbërz mbi Muzeun e Holokaustit në Paris dhe disa sinagoga dhe lanë skelete plastike në Berlin, pranë Memorialit të Holokaustit. Sipas gjykatës, qëllimi ishte të nxisnin tensione midis myslimanëve dhe hebrenjve.
Në biseda, pjesëmarrësit përdorën emra të rremë. Njëri prej tyre përdori pseudonimin “Edward Bernice”, një propagandist i famshëm i shekullit të kaluar. Një përdorues tjetër u prezantua si “Kristin Kiler”. Studiuesit pohojnë se Sofia Zakharova, një zyrtare në administratën presidenciale ruse dhe në listën e sanksioneve të Mbretërisë së Bashkuar, ishte pas kësaj. Në mesazhe, ajo koordinoi operacionet dhe financimin. Një bisedë përmend gjithashtu Sergei Kiriyenko, një zyrtar i lartë i Kremlinit.
Abuzimi i Ukrainës
Dokumentet tregojnë se operacionet nuk ishin vetëm propagandë në internet, por përdorën incidente të vërteta për të krijuar kaos. Planet përfshinin gjithashtu veprime të rreme në emër të Ukrainës. Një dokument përshkruante një plan për të vandalizuar një monument të ish-Presidentit francez Charles de Gaulle në emër të “nacionalistëve ukrainas”.
Ata nuk duhet të kenë qenë të përfshirë më parë në sulme të mëparshme dhe duhet të besojnë se “po veprojnë në interes të Ukrainës dhe po zbatojnë urdhra nga Fondacioni Olena Zelenska (gruaja e Presidentit ukrainas Volodymyr Zelensky)”, thuhet në udhëzimet e rrjedhura, të siguruara nga gazetarët e OCCRP.
Gjithashtu, kishte një plan të çuditshëm për të hedhur kukulla seksi në lumin Sena me mesazhe anti-emigrante. Disa nga operacionet nuk u kryen kurrë, por dokumentet tregojnë se sa larg shkuan planet.
Përveç Francës, edhe Gjermania u shënjestrua. Në një operacion, qindra makina u dëmtuan me tuba shkarkimi të mbushura me shkumë, me qëllim që të nënkuptohej se ishte vepër e anëtarëve dhe mbështetësve të Partisë së Gjelbër Gjermane.
Hetimi zbulon gjithashtu operacione që synonin Armeninë, ku qëllimi ishte të ndikonin në zgjedhje dhe në opinionin publik. Dezinformimi u përdor kundër kryeministrit armen Nikol Pashinyan. Dokumentet përmbajnë gjithashtu skenarë kundër Presidentit ukrainas Volodymyr Zelensky, për të cilin u përhapën histori të rreme për pronat luksoze dhe pasurinë. Sipas raportimeve, disa nga lajmet e rreme arritën miliona shikime, dhe nxitësit e përhapjes së tyre, në dokumentet e rrjedhura, komentojnë gjithashtu mbi versionet e verifikuara me fakte, të cilat pretendojnë se Zelensky nuk bleu apartament për nënën e tij në Burj Khalifa të Dubait.
Planet për vitin 2026 përmendin gjithashtu mjetet e inteligjencës artificiale, dhe u punua në sistemet për monitorimin e opinionit publik dhe figurave me ndikim. Dokumentet tregojnë ambicie për një luftë informacioni afatgjatë.
Ekspertët paralajmërojnë se veprime të tilla mund të nxisin lehtësisht urrejtje. Ata thonë se Evropa është tashmë e ndjeshme ndaj temave të tilla si migrimi dhe feja. Strategjia kryesore ishte thellimi i vazhdueshëm i përçarjeve shoqërore, dhe qëllimi nuk ishte vetëm propaganda, por edhe krijimi i paqëndrueshmërisë politike.
Hulumtimi zbulon se si konfliktet moderne po luftohen gjithnjë e më shumë përmes dezinformimit dhe manipulimit.
Të gjitha komentet dhe vërejtjet në lidhje me këtë dhe artikujt e tjerë të Vërtetmatës-it, kërkesat për korrigjime dhe sqarime, si dhe sugjerimet për verifikimin e deklaratave të politikanëve dhe premtimeve të partive politike, mund t’i dorëzoni përmes këtij formulari