Afrohen zgjedhjet lokale – ndotja nuk do të harrohet e as premtimet parazgjedhore!

Во пресрет на локалните избори, кои практично се на праг, дел од невладините се мобилизираат. Тетовската „Еко Герила“ подготвува кампања. Од невладината за „Порталб“ велат дека таргет ќе бидат локалните власти, односно не само досегашните градоначалници, туку и оние што ја посакуваат градоначалничката фотеља во иднина.

 

Në prag të zgjedhjeve lokale, një pjesë e organizatave joqeveritare mobilizohen. “Eco guerilla” nga Tetova përgatit fushatë. Nga kjo organizatë për “Portalb” thonë se target do të jenë autoritetet lokale, gjegjësisht jo vetëm kryetarët e deritanishëm, pro edhe ata që do të dëshirojnë të ulen në karrigen e kryetarit të komunës në të ardhmen.

Shkruan: Aneta Dodevska

(Analiza javore ekonomike në “Portalb”)

Temperaturat e ulët dhe era veriore në momente të caktuara e zvogëluan, mirëpo nuk e ndaluan ndotjen. Gjatë javës së kaluar, kur kishte temperatura polare, ndotja në disa rajone dhe komuna e arriti kulmin. Tetovarët mbesin në grupin e qytetarëve më të ekspozuar ndaj ndotjes. Pikërisht në Tetovë sektori joqeveritar përgatit fushatë agresive në prag të zgjedhjeve lokale. Çka premtuan autoritetet lokale në vend për këtë temë, e çka realizuan?

SHUMË PREMTUAT, ÇKA REALIZUAT? QYTETARËT U NGULFATËN!

Në prag të zgjedhjeve lokale, një pjesë e organizatave joqeveritare mobilizohen. “Eco guerilla” nga Tetova përgatit fushatë. Nga kjo organizatë për “Portalb” thonë se target do të jenë autoritetet lokale, gjegjësisht jo vetëm kryetarët e deritanishëm, pro edhe ata që do të dëshirojnë të ulen në karrigen e kryetarit të komunës në të ardhmen.

Kyçe është pyetja se çka premtuan kryetarët e komunave gjatë fushatës zgjedhore, e çka realizuan pasi erdhën në krye të komunës. Do t’ua përkujtojmë pikërisht këtë – çka u premtuan qytetarëve. Për shembull, kryetarja e komunës, Teuta Arifi, premtoi se deri në vitin 2016 Tetova do të ketë transport publik, tani jemi viti 2017 e nga ky premtim nuk ka asgjë. Kjo fushatë nuk do t’i targetojë personat, por do të bartë porosi edhe për ara që pretendojnë të ulen në karrigen e kryetarit të komunës. Kjo do të thotë se qëllimi nuk është vetëm të ndëshkohet kryetarja e komunës, por t’u thuhet atyre që do të vijnë se me kë do të kenë punë – me qytetarë që do të luftojnë për jetë më të mirë, thotë për Portalb.mk Arianit Xhaferi, nga organizata qytetare “Eco guerilla” nga Tetova.

Теtova mbetet në grupin e qyteteve më të ndotura, ku ajri është i ndotur disa herë mbi kufijtë e lejuar. Matjet treguan se gjatë periudhës së kaluar është regjistruar nivel i ndotjes pothuajse i njëjtë me atë të vitit 2015. Në periudhën nëntor-dhjetor, furrat e”Jugohrom”-it u shkyçën, që sipas një pjese të ekologëve ndikoi drejtpërdrejtë në nivelin e ndotjes.

Stacionet matëse treguan zvogëlim të ndotjes edhe deri në 50 për qind, mirëpo kjo nuk e ndryshoi pasqyrën se Tetova është njëri nga qytetet më të ndotura. Për zvogëlimin e ndotjes ndikoi edhe mbyllja e Jugohromit. Ne nuk jemi kundër fabrikës, por jemi kundër punës së saj pa instalimin e filtrave. Domethënë, nuk duam që ky kapacitet ekonomik të mbyllet, por të punojë sipas standardeve ekologjike, thotë për Portalb.mk ekologu Xhaferi.

Në vitin 2015, Tetova u ngjit në vendin e parë në Evropë dhe në botë sipas nivelit të ndotjes së ajrit. Në nëntor të vitit 2016, Tetova ishte ranguar në vendin e nëntë. Sipas vlerësimeve jozyrtare, vetëm në Tetovë ka mbi 120.000 automobila. Poashtu, ky qytet i është nënshtruar invazionit të vazhdueshëm ndërtimor, ndërsa ekzistojnë edhe deponi të egra, të cilat e përkeqësojnë gjendjen edhe më shumë.

Sipas Organizatës Botërore të Shëndetësisë, 80% e sëmundjeve të mushkërive në botë janë rezultat i ndotjes nga veturat, kamionët dhe automjetet e tjera.

REAGIME: NDOTJE KA, A DO TË KETË EDHE PËRGJEGJËSI?

Në periudhën kur kombinatorikat për formimin e qeverisë janë në kulm, ndotja megjithatë ishte njëra nga top-temat që shkaktuan reagime të shumta. LSDM-ja e akuzoi pushtetin se nuk ka politika reale me të cilat do ta zvogëlojë ndotjen dhe ajo kërkon masa urgjente, e njëra nga to është gazifikimi i Shkupit, mirëpo edhe i qyteteve të tjera.

Pushteti në largim deri tani nuk ndërmerr asgjë kundër ndotjes, dhe për këtë shkak spitalet janë përplot me të sëmurë kronikë, mirëpo edhe me fëmijë! Shëndeti i qytetarëve është në rrezik! Kemi edhe viktima. Edhe mjekët thonë se ndotja e ajrit është njëri nga shkaqet për komplikimet e shëndetit të njerëzve. Për ndotësit më të mëdhenj të sigurohen subvencione për filtra më bashkëkohorë. Subvencionimi i pajisjeve fotovoltaike për shfrytëzimin e diellit si burim natyror të energjisë. Ja, të enjten, në stacionin matës Manastir 2 janë matur madje 808 mikrogramë grimca PM10 në një metër kub, që është për 16 herë më shumë se sa kufiri i lejuar maksimal, deklaroi për mes tjerash Pece Mirçeski, kryetar i Komisionit për mjedis jetësor dhe anëtar i Këshillit ekzekutiv të LSDM-së.

Partia DOM kërkon të shpallet gjendje e jashtëzakonshme.

Në gjithë Maqedoninë maten prej 4 deri në 12 herë vlera më të larta të grimcave helmuese. Në Peking u ngrit alarmi gjatë ndotjes me 200 mikrogramë grimca PM10 në metër kub, ndërsa gjatë smogut të madh në Londër në vitin 1952, kur vdiqën mbi 4 mijë njerëz, ndotja ishte 400 mikrogramë në një metër kub, thonë nga DOM-i, transmeton Portalb.mk

Nga VMRO-DPMNE-ja thonë se zgjidhja e problemit me cilësinë e ajrit kërkon zgjidhje gjithëpërfshirëse në të cilën partia është duke punuar, e jo propozime dhe projekte joreale. Kjo parti konsideron se LSDM-ja e manipulon publikun dhe propozon masa për gasifikim, ndërsa nga ana tjetër Kumanova dhe Strumica bëjnë pjesë në mesin e komunave më të ndotura në vend.

Pikërisht nga këto komuna arrijnë informata për një numër të madh të qytetarëve që ankohen nga cilësia e ajrit dhe ndikimi i tij mbi shëndetin e njerëzve, theksojnë nga VMRO-DPMNE-ja

Të gjitha komentet dhe vërejtjet në lidhje me këtë dhe artikujt e tjerë të Vërtetmatës-it, kërkesat për korrigjime dhe sqarime, si dhe sugjerimet për verifikimin e deklaratave të politikanëve dhe premtimeve të partive politike, mund t’i dorëzoni përmes këtij formulari

Ky artikull është përgatitur në kuadër të Vërtetmatësit, projekt për rritjen e llogaridhënies dhe përgjegjësisë së politikanëve dhe partive përpara qytetareve, i realizuar nga Fondacioni Metamorphosis. Artikulli mundësohet me përkrahje të fondacionit jofitimprurës amerikan (NED - National Endowment for Democracy) dhe Fondit Ballkanik për Demokraci, projekt i Fondit Gjerman të Marshallit në SHBA (BTD – The Balkan Trust for Democracy, a project of the German Marshall Fund of the United States), iniciativë e cila përkrah demokracinë, qeverisjen e mirë dhe integrimet euro-atlantike në Evropën Juglindore. Përmbajtja e recensionit është përgjegjësi e autorit dhe nuk i paraqet qëndrimet e Metamorphosis, National Endowment for Democracy, The Balkan Trust for Democracy, projekt i Fondit Gjerman të Marshallit në SHBA dhe partnerëve të tyre.